ده‌سپێک l مقالات l هه‌واڵ l به‌یاننامه‌ و ڕاگه‌یاندن l سکرتێری گشتی l چاوپێکه‌وتن و وتووێژ l چاند و هونه‌ر l به‌رنامه‌ و په‌یڕه‌و l برنامه‌ و اساسنامه
مقالات فارسی
فرهنگ ملی بومی سینما / به بهانه اکران فیلم سینمایی کی لهراس
کاوه – دهدشت کهکیلویه
8 / 2 / 2010
مسلم است برای رسیدن به یک فرهنگ ملی مولد، کارآمد، زاینده، پویا و صیقل یافته نمی توان فرهنگ بومی اقوام ساکن و نژادهای مختلف قومی در ایران را نادیده گرفت چه آنکه فرهنگ ملی مشترک ما آمیخته ای است از تمامی فرهنگ های نژادی و قومی که جای جای این سرزمین شکل گرفته اند یعنی زیر بنای کاخ رفیع فرهنگ ملی کشور را همان پایه های اساسی و بنادین فرهنگ قومی و بومی تیره های مختلف نژادی تشکیل می دهد حال از اینکه کلمه مشخصه فرهنگ باید به چه چیز اطلاق گردد و تعریف درست و واقعی از این شاخص مهم وجود یک ملت چیست؟ این خود بحثی است جداگانه و مفصل که قصد پرداختن به آن را در این نوشته نداریم. چه اینکه در بعضی از دیدگاههای موجود در جامعه کنونی فرهنگ را با عرف اشتباه گرفته و تعاریف غلطی را از این مهم ارائه میدهند، هر چند که یک عرف در اثر مصرف متداول تبدیل به فرهنگ می گردد ولی فرهنگ خود مقوله خاص و جداگانه ای است که می توان بر اساس آن از کوچکترین روابط انسانی در یک جامعه خاص تا مفاهیم کلی را در حوزه خود تعریف و توجیه می نماید و طبق آن تعریف مشخص حرکت و پیشرفت نموده حال در زمانی که فرهنگ خاص جامعه دچار تاثیراتی از فرهنگهای گاه متعارض شده که قصد واپس زدن و منکوب نمودن فرهنگ کهن و اصیل ایرانی را دارند. آیا فرهنگ های بومی جامعه ایرانی که هر کدام قدمتی چند هزار ساله دارند، دارای امکان حیات و بستر رشدی دلخواه و هدفمند هستند خاصه در قوم صاحب فرهنگ و نسل های آتی آن که باید میراث دار این یادگار پاک باشند جواب چیست؟ جواب همان حفظ صیانت و پاسداری از فرهنگ های قومی از راه و امکانهای مختلف است.

سینما یکی از راهها و ابزار موثر در ارائه و انتقال مضامین
و شاخصهای اصلی و فرهنگی یک قوم و یک ملت است. سینما صنعت برتر قرن بیستم شاید هم اکنون مناسب ترین ابزاری باشد برای نمایاندن اجزا تشکیل دهنده یک فرهنگ خاص و روشن نمودن زوایای تاریک و پنهان فرهنگی که قطعاً مفید وسازنده است. سینما مناسبترین وسیله ای برای توجیه تشویق يا رد، قبول، اصطلاح و باز نگری در شاخصهای برجسته و فرهنگهای بومی است، یعنی داشتن یک سینمای قوی قومی و کارآمد با هدف مشخص و از پیش تعیین شده و حمایت مستمر و مداوم از طرف دولت باعث تعالی و رشد و پالایش شاخصهای فرهنگ مصرفی است، حال در این میان برای ساخته شدن یک اثر سینمایی فولکولوریک چندین پارامتر مختلف مکمل مد نظر است، که باید هر کدام در جایگاه مشخص خود مورد بررسی و نقد و نظر قرار گیرند، در درجه اول دستمایه یک اثر سینمایی است که وسعت و گوناگونی حوزه فرهنگی یک قوم اعم از افسانه، داستان، رسوم و آیین ها که قدمت روایتی و ریشه تاریخی هر یک از آنها شاید به گذشته این سرزمین بر گردد، تضمینی است برای تعدد و تنوع موضوع و قابلیت دراماتیزه شدن و یا تبدیل به فیلمنامه. پس به بیانی دیگر بستر فرهنگی یک قوم خود مملو از فیلمنامه های نانوشته است.
موضوع دیگر همان فیلمساز بومی که وجود علاقه فیلمسازان و توجه خاص آنها به این مقوله از فیلمسازان کاملاً آشکار و واضح است و حرکت به سوی این نوع از سینما و ساخت آثاری قابل تعمق و تامل در این زمینه کند و موقتی است یعنی در سینمای ایران طیف ثابتی را نمی توان به عنوان فیلمساز قومی مد نظر قرار داد چه اگر کسانی شروع به کار در این زمینه نموده اند یا در مراحل اول فیلمسازی انصراف داده و یا اگر پیش رفته اند با ساخت یکی دو اثر در زمینه سینمای فولکولوریک باز مانده اند، حال علت چیست خود بحث دیگری است و عامل دیگری که باعث شکل گرفتن، حمایت، هدفمندی و ایجاد یک سینمای قومی اصولی است دولت و وزارتخانه های مربوطه و صدا و سیما است. عملکرد صدا و سیما در این زمینه عملا صفر است و آنقدر مساله سینمای قومی، ساخت، کاربری این سینما ، سیاست گذاری، تولید وارزشی نمودن این مبحث با بی مهری روبرو شده است که گاه انسان گمان می برد که از روی عمد یا بغض و کینه است. پس صدا و سیما در این زمینه مهم و فرهنگ ساز یا کاری انجام نداده است و یا اگر انجام داده یک استثنا است که مانند تقسیم عدد بی نهایت صفر در نظر گرفته می شود. و اما دولت نیز در بحث بستر سازی و ایجاد امکانات و تسهیلات عملکردی بسیار ضعیف و غیر متناسب با توانایی های بالقوه خود و انتظارت و توانایی های بالفعل مردم داشته است چه از نظر ساخت یا تجهیز سالنهای سینما در شهرستانها و چه از نظر تشویق و ترغیب صاحبان سرمایه و ارائه راهکار برای تضمین برگشت سرمایه و حمایت جانبی از آنانی که خود یکی از عوامل مهم عدم تبلیغ و ضعف شناساندن درست و اصولی سینما به مردم شهرستانها است هر چند که در پایتخت نیز وضع به همین صورت است، چه از لحاظ حمایت و مساعدت فیلمسازانی که در این راستا همت به ساخت فیلم هایی با مضامین فولکولوریک و فرهنگی بومی یا منطقه خاص از این مملکت می گمارند. وزارت ارشاد و ادارات وابسته آن در امور سینمایی کاری کارشناسانه و برنامه ای مشخص و تعریف شده در این امر را در دست ندارند و بسیار ضعیف عمل نموده اند و همیشه این گروه از فیلمسازان با عدم استقبال تهیه کنندگان سینمایی کشور (حقیقی و حقوقی) مواجه بوده اند. چرا که این گروه از تهیه کنندگان نیز با ترس ازعدم بازگشت سرمایه و شکست در گیشه هیچ گاه بدنبال ساخت و سرمایه گذاری فیلم هایی با مضامین و موضوعات بومی یک منطقه خاص نیستند، چه اینکه در قبل و بعد از انقلاب اسلامی تعدادی از فیلم سازان ابن الوقت سینمای ایران با حمایت تهیه کنندگان تجاری اقدام به ساخت فیلمهایی با موضوعات کاملا نامربوط به اوضاع و احوال یک منطقه جغرافیایی خاص نموده اند که با تعمق در این سری از فیلمهای مشخص نه تنها شناخت ودرک صحیحی از فرهنگ منطقه مورد نظر کسب نمی گردد بلکه خود در واقع نوعی ضد تبلیغ است. حال در این میان دولت و زیر مجموعه فرهنگی آن باید بر این مهم همت بگمارند و با حمایت همه جانبه از موضوع سینمای بومی و قوم گرا در سطح وسیع و سرمایه گذاری اصولی موجبات ارتقا سطح فرهنگی جامعه را فراهم کنند چرا که در این برهه خاص زمانی که بهترین آثار سینمایی کشور از لحاظ جذب تماشاگر به سالن سینما تقلیدی آشکار و کپی واضع از نازلترین تولیدات سینمایی دهه پنجاه کشور است و فیلمی که زمانی برای ملتی ساخته می شد که یک چهارم جمعیت آن سواد خواندن و نوشتن داشتند. بدون کوچکترین تغییر محسوسی دوباره ساخته و بر پرده سینماها اکران می شود. در این زمانه نیاز به سینمای فرهنگی با هدفی مشخص که فرهنگ و هنر را در میان اقوام با فرهنگ این ملت میجوید بیشتر از پیش احساس می گردد. و اگر دولت و وزارت ارشاد در این زمینه قصور نشان دهد مرتکب اشتباهاتی گردند که آثار و تبعات زیانبار آن در وهله اول متوجه فرهنگ کشور می گردد و در مراحل بعدی باعث تقویت و ایجاد فضایی آماده و مستعد برای دریافت فرهنگ بیگانه می شود.


بۆچوونه‌کان
بۆچوون بنووسه‌

ناو:  

ئیمه‌یل:  

تێکستی کۆمێنته‌که‌ت  
ژماره 58
بڵاوکراوه‌یه‌کی سیاسی گشتییه، ئۆرگانی ڕاگه‌یاندنی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان ده‌ریده‌کات‌
01 02 03 04 05 06 07 08
مقالات فارسی
آنالیز مسئله انتخابات ریاست جمهوری در جمهوری اسلامی
نگاهی اجمالی به روند پیدایش اعتیاد و کاهش سن زنان آسیب دیده ایران
مافی کۆپی کردن پارێزراوه‌ بۆ سایتی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان 2009 ده‌سپێک l هه‌واڵ l بۆنه‌ و ڕێوڕه‌سم l کۆمیته‌کان l خه‌باتی ئاشتیخوازانه‌ l ئه‌رشیف l ڤیدیۆ l په‌یوه‌ندی