ده‌سپێک l مقالات l هه‌واڵ l به‌یاننامه‌ و ڕاگه‌یاندن l سکرتێری گشتی l چاوپێکه‌وتن و وتووێژ l چاند و هونه‌ر l به‌رنامه‌ و په‌یڕه‌و l برنامه‌ و اساسنامه
مقالات فارسی
آیا صلح در خاورمیانه تحقق پذیر است؟
هاوار سجادی کرمانشاهی
5 / 4 / 2010

جنگ میان فلسطین و اسرائیل در عین حال که تاریخی بیش از نیم سده دارد اما روندی منقطع و پاره پاره داشته است که در برهه های از زمان آتش بس یک طرفه یا دو طرفه و در مقاطعی نیز دخالت و میانجیگری دول اروپایی بانی سرد شدن این آتش را فراهم ساخته است. اما اساساً روند صلح مابین اسرائیل و فلسطین نه موضوعی دوجانبه بلکه چند جانبه است. و این از آن رو که برافروختن آتش میان این دو مطلقاً سببی داخلی ندارد و عوامل و محرکات بیرونی نقشی محرز را ایفا می کنند.  و بدون شک بدین سبب است که صلح مابین این دو از موضوعی دو سویه به امری چند سویه و حتی منطقه ای و فرامنطقه ای مبدل شده است. این بدان معناست که خنثی شدن نتیجه نشست ها برای حل بحران و اجرایی کردن صلح با دو مانع جدی مواجه است که نفس تنش را از موضوعی سیاسی و دوسویه به دو موضوع مجزای نژادی و دینی تغییر میدهد و این بدنبال خود جایگاه تنش را نیز منحرف ساخته به سمت و سویی دیگر می کشاند. بنابراین موقعیت زمانی برای ایجاد تنش دوباره را نیز تغییرداده و غیرقابل پیش بینی می کند. از سویی تنش با تقابل عرب ـ اسرائیل تعریف می شود و از دیگر سو تنشی میان اسلام ـ یهودیت یا به تعبیری صهیونیسم است که هر دو نیز ریشه ای تاریخی دارند. از این رو در افکار عمومی تحت شعاع دو ادبیات مذکور تنش میان اسرائیل و فلسطین هیچگاه تنشی سیاسی تلقی نمی شود بلکه تنشی تاریخی و ایدئولوژیکی محسوب میشود که هرگونه عقب نشینی و تساهل در قبال آن، عین شکست است.

برافروختن آتش مابین اسرائیل و فلسطین بطور مطلق سببی داخلی ندارد و عوامل و محرکات بیرونی نقشی محرز را ایفا می کنند.  و بدون شک بدین سبب است که صلح مابین این دو از موضوعی دو سویه به امری چند سویه و حتی منطقه ای و جهانی مبدل شده است

این تنش آنگونه که از تاریخ و چند و چون آن بر می آید با آینده خاورمیانه پیوند خورده است و تا بحال در چارچوب خاورمیانه لاینحل مانده است. البته نباید فراموش کرد که اگر تلاشهای دول موجود در خاورمیانه در جهت صلح و برقراری آتش بسی همیشگی صورت می گرفت هیچگاه این مشکل، مشکلی فرامنطقه ای جلوه نمی کرد و راه برای دیگر دول و جامعه جهانی برای برقراری صلح هموار نمی گشت. نتیجه اینکه به سبب تحریکات منطقه ای و خواست دول منطقه در جهت لاینحل ماندن مسئله، جامعه جهانی را برآن داشت تا در جهت حل تنش برآید. اگرچه باید اضافه نمود که تلاشهای جامعه جهانی نیز تا اکنون اقدامی ثمر بخش نبوده است، اما تلاش ها مستحکم تر از سابق برای این مهم قدم برمیدارد. از این رو بعد از تلاش های آمریکا که توسط رئیس جمهور سابق این کشور یعنی جورج بوش پسر هدایت میشد و درجهت تحقق بخشیدن به صلح خاورمیانه صورت گرفت به ناکامی تقریبی رسید و بعد از پایان زمامداری بوش پسر این ناکامی بیشتر نمایان گشت، زیرا که این تلاش ها در اواخر حکمرانی کابینه اش صورت گرفت که بعد از زمامداری بوش، برنامه ی صلح به گونه ای متوقف شد. پس از درگیری تازه مابین حماس و اسرائیل و حمله هوایی اسرائیل به فرودگاه غزه پای اتحادیه اروپا به این ماجرا بیشتر از پیش باز شده است.
اتحادیه اروپا در نظر دارد که تاثیرگذاری بیشتری در امور خاورمیانه و بالخص اختلافات میان فلسطین و اسرائیل داشته باشد. پس از حمله اسرائیل به باریکه غزه که در ماه دسامبر 2008 صورت گرفت و تلفات جانی و مادی زیادی بر غزه وارد شد اتحادیه اروپا کمکی 58 میلیون یورویی را در نظر گرفت. اگرچه این در حالی بود که این اتحادیه سیاست منفعلانه ای را در قبال این جنگ داشت و مورد انتقاد شدید سازمان عفو بین الملل نیز قرار گرفت.
وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در اوایل ماه دسامبر سال گذشته نیز حمایت خویش را با تصویب قطع نامه ای اعلام کردند که در جهت روند صلح بود. وزیران اتحادیه اروپا در آغاز در نظر داشتند که بیت المقدس را بعنوان پایتخت فلسطین یا پایتختی مشترک مابین اسرائیل و فلسطین اعلام کنند که اعتراضات اسرائیل منجر به تغییر قطعنامه شد و نتیجه این شد که بیت المقدس بعنوان پایتخت آینده این دو کشور منظور شد.
بیت المقدس که تنش اصلی بر سر آن صورت میگیرد و مواضع اسرائیل در اینباره باعث شده است که مخالفت های اتحادیه اروپا با این کشور فزونی یابد. اما بدون شک در این موضع نیز دو دسته گی در اتحادیه اروپا دیده می شود.
بیت القدس شهر تنش زا، در سال 1967 توسط اسرائیل اشغال شد و تحت کنترل آنان درآمد که از سوی شورای امنیت سازمان ملل نیز محکوم شد. اتحادیه اروپا نیز در اینباره اینگونه موضعگیری کرده است که کرانه غربی رود اردن، نوار غزه، و شرق بیت المقدس را جزو فلسطین میداند. در میان کشورهای اروپایی آلمان خواستار شروع مذاکرات صلح و تحقق ”نقشه ی راه“ی ست که در سال 2002 توسط آمریکا، اتحادیه اروپا، روسیه و سازمان ملل متحد پیشنهاد شده است که بر این مبنا می بایست شرایط بیت المقدس تا پایان مذاکرات صلح مشخص شده باشد.
 در همین رابطه روز 18 مارس خانم کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش از آنکه نشست چهارجانبه مسکو آغاز گردد به نوار غزه سفر کرد تا تصویری واقعی تر از چگونگی توزیع کمک های اتحادیه اروپا را شاهد باشد. در حقیقت باریکه ی غزه از سال 2007 تاکنون که به کنترل تشکیلات حماس در آمده است درهای آن به روی دنیای خارج بسته شده است. به گفته کارشناسان و تحلیلگران سیاسی، نشست مسکو تلاشی جدی برای برقراری صلح است اما بدون شک هر بار مانعی تازه سر راه قرار میگیرد. موضع گیری جدی اسرائیل و اعلام ساخت و ساز واحدهای مسکونی جدید در مناطق شرقی بیت المقدس، مانعی جدی در این باره است. ایالات متحده آمریکا در اوایل سال 2009 میلادی نیز به اسرائیل در این مورد هشدار داده بود و این دلیلی برای سرد گشتن نسبی روابط مابین آمریکا و اسرائیل گشت. به سبب فشارهای آمریکا نتانیاهو در ماه نوامبر سال گذشته به طور موقت خانه سازی در شهرک های یهودی نشین کرانه باختری را متوقف کرد اما حاضر نشد طرح های مربوط به بیت المقدس را به حال تعلیق درآورد.
در نهایت در روز 19 مارس جلسه چهارجانبه صلح خاورمیانه در مسکو با حضور ”بان کی مون“ دبیرکل سازمان ملل و کاترین اشتون نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجه و سیاست امنیتی و هیلاری کلینتون و سرگئی لاوروف برگزار شد که با هدف استقرار صلح و ترغیب اسرائیل و فلسطین در جهت مذاکره و حل اختلافاتشان صورت گرفت. این در حالی است که ”تونی بلر“ نیز در این نشست حضور داشته است. بعد از این نشست مقامات ارشد تشکیلات خودگردان فلسطین صریحا اذعان کردند که با وجود سیاست شهرک سازی در بیت المقدس از سوی اسرائیل هیچگاه حاضر به حضور در مذاکرات نخواهند بود.
اما آیا مذاکرات به انجام مطلوب خواهد رسید؟ این پرسشی است که می بایست رو به سوی کشورهای خاورمیانه و بالخص ایران مطرح شود. حماس، فتح و دولت اسرائیل سه گوشه مثلثی هستند که میتوانند صلح را تحقق بخشند و این امر محقق نخواهد شد مگر اینکه خود را از تحریکات بیرونی رها سازند و اسرائیل نیز در مورد بیت المقدس تساهل نماید و شهرک سازی های را موجب رنجش و تحریک فلسطینیان می شود متوقف کند. با در نظر گرفتن اینکه ایران پشتیبان اصلی حماس است و پول ، سلاح و اطلاعات لازم جهت تداوم ناآرامی ها را در اختیارش قرار میدهد کمی دور از انتظار است که نشست های صلح به آسانی نتیجه داشته باشد.



بۆچوونه‌کان
بۆچوون بنووسه‌

ناو:  

ئیمه‌یل:  

تێکستی کۆمێنته‌که‌ت  
ژماره 62
بڵاوکراوه‌یه‌کی سیاسی گشتییه، ئۆرگانی ڕاگه‌یاندنی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان ده‌ریده‌کات‌
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12
مقالات فارسی
آقای روحانی ؛ "GAME OVER"
خروجیهای نظام آموزشی در ایران
مافی کۆپی کردن پارێزراوه‌ بۆ سایتی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان 2009 ده‌سپێک l هه‌واڵ l بۆنه‌ و ڕێوڕه‌سم l کۆمیته‌کان l خه‌باتی ئاشتیخوازانه‌ l ئه‌رشیف l ڤیدیۆ l په‌یوه‌ندی