ده‌سپێک l مقالات l هه‌واڵ l به‌یاننامه‌ و ڕاگه‌یاندن l سکرتێری گشتی l چاوپێکه‌وتن و وتووێژ l چاند و هونه‌ر l به‌رنامه‌ و په‌یڕه‌و l برنامه‌ و اساسنامه
ووتاری کوردی
ڕووسیا و تێكەڵەی سووریا
محەممەدی خۆشچێهرە
30 / 10 / 2015

بە دەستپێكردنی بەهاری عەرەبی و ڕاپەڕینی هاووڵاتیانی وڵاتانی عەرەبی كەمتر كەسێك لەو باوەڕدا بوو كە سەرئەنجامێكی تاڵ و پڕ لە ململانێی سیاسی و ئایینی لێبكەوێتەوە و هاوكات پێی هێزە ناوچەیی و هەرێمییەكان و هەروەها زلهێزەكانی جیهان پەلكێشی نێو ئەم گۆڕەپانەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست بكات، بەڵام ئەوی كە ئێستا دەبینرێت ئەو ڕاستییە تاڵەیە كە هاوكێشە سیاسییەكان و هێزە هەرێمی و جیهانییەكان نەیانهێشتووە ئەو ئامانجەی كە خەڵكی ئەو وڵاتانەی عەرەبی دەیانویست بە ڕاپەڕین دژی دەسەڵاتە ستەمكارەكانیان بە دەستی بێنن بپێكێندرێت، بە پێچەوانەشەوە ڕەوشی وڵاتانی ناوچەكەش تایبەت عێراق و سووریا و لیبیا و یەمەن تەواو ئاڵۆز بووە و ڕۆژ لە دوای ڕۆژیش كاولكاریەكان فراوانتر دەبن و قەیرانەكان و كارەساتە مرۆییەكان هەرچی دێت فراوانتر دەبێت و تەنیا پریشكی ڕەحەمتی ڕەوی پەناخوازان بەر ئورووپا كەوتووە بەڵام، وڵاتێكی وەك سووریا بووە بە زەلكاوێك كە تا دێت زیاتر ژیان نوقمی خۆی دەكات. گەرچی هەموو لایەك و هەموو ئەو وڵاتانەی كە لە ڕەوشی سووریاوە تێوەگلاون باس لە ڕێگەچارەی دەرچوون لەو زەلكاوە دەكەن بەڵام تا هەنووكە و تا ئەم كات و ساتە هیچ ئاسۆیەكی ڕوون بوونی نییە بۆ وەستاندنی ئەو خوێنڕێژییەی كە لە سووریا و عێراقدا دەكرێت، دوا بەدوای هاتنی ڕاستەوخۆی ڕووسیا بۆ نێو ئەو شەڕە، چەندین پرسیار خۆی قوت دەكاتەوە كە، ئایا هاتنی ڕووسیا بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ و لەشكەركێشی هێزی پیادەی كۆماری ئیسلامی بۆ نێو شەڕی ڕاستەوخۆی سووریا هاوكێشەكان دەگۆرێت؟ ڕەووشی سووریا ئەو زەلكاوەی كە توركیا و ئێران و سعوودیا خولقێنەری بوون و ئەمریكا تێیچەقیوە ئایا هاتنی ڕووسیا، ئەمریكا لەو زەلكاوە دەردێنێتەوە و هاوكێشەكە دەگۆڕێت؟ وەك ئەوی كە هەندێك كەس باس لە وێتنام بوونی سووریا دەكەن بۆ ڕووسیا، ئایا بە ڕاست ڕووسیا لەم تێكەڵەی سووریا بە چارەنووسی ئەمریكا لە وێتنام دووچار نابێت؟ پرسیار زۆرە و وەڵامەكان ناڕوون و نادیارن، بەڵام ئەوەی كە هاوكێشە سیاسییەكە بگۆڕدریت شتێكی حەتمیە و هاوكێشەكان دەگۆڕدرێت ئەویش بە دوو ئاراستەی جیاوازدا: یەكەم: ئەوەی كە هاتنی ڕووسیا بۆ نێو گۆڕەپانی ململانێی سووریا، ئەبێتە هۆی زیندووبوونەوەی هێزی بەشار ئەسەد و پێشڕەوییەكی كاتی تاكوو هاوكێشەكە میزانی خۆی وەر ئەگرێت و ئەو كات مامەڵە سیاسییەكان دەستپێ دەكات بۆ كۆتاییهێنان بەو قەیران و كارەساتەی سووریا بە بەشداربوونەوەی بەشار ئەسەد و هێزی ئۆپۆزسیۆنی مەیانەڕەو و دیموكراتیكتری سووریا و سەر لە نوێ بنیاتنانەوەی ئەو وڵاتە بەڵام، تا ئەو كاتە شەڕێكی قوورس هەر بەردەوام دەبێت بۆ هەڵچنینی گرووپە توندڕەو و تیرۆریستییەكان لە سووریا. دووەم : ئەوەی لە ڕاستیدا ئەمریكا لە ناوی ئەو بارودۆخەی كە لە وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست تایبەت سووریا و عێراق درووست بووە تێچەقیوە و بۆ ئەوەی كە بارودۆخی ئەمنی و ئاسایشی جیهان نەكەوێتە مەترسییەوە پێویستە ڕووسیا یارمەتی ئەمریكا بدات بۆ دەرهاتنەوە لەو زەلكاوەی كە تێیچەقیوە، لە بەرابەریشدا وڵاتانی هاوپەیمانی ڕووسیا وەك سووریا و ئێران لەو هاوكێشەیە وەك لایەنێك لە یارییە براوەكە بمێننەوە نەك وەك لایەنی دۆڕاو، لە ڕاستیدا تا ئەم كاتە ڕەوتی ڕووداو و پێشهات و كۆبوونەوەكان بەرەو ئەم دوو ئەنجامە هەنگاو دەنێن. بۆ بەرچاوڕوونی زیاتر سەبارەت بەم دوو ئاراستەیە لە ڕەوشی سووریا دەتوانین وتەكانی پوتین دوای كۆبوونەوەی لە گەڵ بەشار ئەسەد بكەین بە بنەمای ئەم بۆچوونەمان كە ڕایگەیاند یارمەتی هێزی ئۆپۆزیسیۆنی مەیانەڕەوی سووریا دەدەن كە دژ بە داعش و گرووپە تیرۆریستیەكان شەڕ بكەن و هەروەها بێ ئەنجام بوونی كۆبوونەی چوار قۆڵی نێوان ڕووسیا و ئەمریكا و توركیا و سعودیا سەبارەت بە ڕەوشی سووریا كە لە ڤیەننا بەڕێوە چوو و دوای كووبوونەوەكە هەم وەزیری دەرەوەی ڕووسیا و هەمیش وەزیری دەرەوەی ئەمریكا ڕایانگەیاند كە پێویستە ئێران وەك كارتێكەرێكی سەرەكی لە سووریا بەشداریی كۆبوونەوەكانی دیاریكردنی چارەنووسی سووریا بێت، بۆیە لەبەرچاو گرتنی پێشهات و وتارانەی ئەم دواییە ئەتوانێت ڕوون كەرەوەی ئەو ڕەوشە تێكەڵەی سووریا بێت كە لە داهاتوویەكی نێزیكدا دەتوانین كاریگەرییەكانی ببینین.



بۆچوونه‌کان
بۆچوون بنووسه‌

ناو:  

ئیمه‌یل:  

تێکستی کۆمێنته‌که‌ت  
ژماره 61
بڵاوکراوه‌یه‌کی سیاسی گشتییه، ئۆرگانی ڕاگه‌یاندنی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان ده‌ریده‌کات‌
01 02 03 04 05 06 07 08
ووتاری کوردی
هەرێمی کوردستانی باشوور لە نێوان یاری سیاسەت و یاسادا
ژن لە بینەرەوە تا بێژەر
مافی کۆپی کردن پارێزراوه‌ بۆ سایتی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان 2009 ده‌سپێک l هه‌واڵ l بۆنه‌ و ڕێوڕه‌سم l کۆمیته‌کان l خه‌باتی ئاشتیخوازانه‌ l ئه‌رشیف l ڤیدیۆ l په‌یوه‌ندی