ده‌سپێک l مقالات l هه‌واڵ l به‌یاننامه‌ و ڕاگه‌یاندن l سکرتێری گشتی l چاوپێکه‌وتن و وتووێژ l چاند و هونه‌ر l به‌رنامه‌ و په‌یڕه‌و l برنامه‌ و اساسنامه
سکرتێری گشتی
ره‌وشی ئاڵوزی باشووری كوردستان و په‌یوه‌ندییه‌كانی ناوچه‌كه‌
مامۆستا عوسمان جه‌عفه‌ری
24 / 11 / 2009

  دوای پرۆسه‌ی ئازادی ئێراق و رووخانی رژێمی به‌عس له‌ ساڵی 2003، دۆخێكی نائاسایی و شه‌پۆلێكی مه‌زنی توندوتیژی ئه‌م و‌ڵاته‌ی ته‌نییه‌وه‌ كه‌ هێشتا له‌ دوای پێنج ساڵ له‌ ئازادی ئێراق ره‌وشێكی نائاسایی به‌رده‌وامه‌. به‌‌ڵام باكووری ئێراق (باشووری كوردستان) دۆخێكی جیاوازی به‌ نیسبه‌ت ناوه‌ند و باشووری ئێراق هه‌یه‌ و تا راده‌یه‌كی به‌رچاو ئاسایشی به‌ خۆیه‌وه‌ بینیوه‌، هۆكاری ئه‌م ره‌وشه‌ش بوونی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی و چه‌سپاندنی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌ له‌ ده‌ستووری نوێ ی ئێراقدا.

حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وه‌ك ئه‌زموونێكی نوێ له‌ ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی, له‌ ماوه‌ی ئه‌م پێنج ساڵه‌دا سه‌ركه‌وتنی باشی له‌ رِووی ئاسایشی كۆمه‌‌ڵایه‌تی و ئابووری به‌ده‌ست هێناوه‌ له‌ ژێر سایه‌ی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردیدا گه‌شه‌سه‌ندنێكی ئێجگاری كردووه‌ كه‌ پاراستنی ئاسایشی كۆمه‌‌ڵایه‌تی ژیانی كۆمه‌‌ڵایه‌تی و ئابووریشی تا راده‌یه‌كی به‌رچاو به‌رز كردووه‌ته‌وه‌.

له‌ هه‌مانكاتدا هه‌ڵسوكه‌وتی و‌ڵاتانی ناوچه‌كه‌ به‌رامبه‌ر به‌ ئه‌زموونی نوێ ی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی له‌ باشووری كوردستان به‌ دوو چه‌شنی جیاواز بووه‌, هۆكاره‌كانی ئه‌م دوو جۆره‌ هه‌ڵسوكه‌وته‌ جیاوازن:

یه‌كه‌م:بوونی واقیعی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی و حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و به‌ فه‌رمی بوونی له‌لایه‌ن ده‌ستووری نوێ ی ئێراقی فیدراڵه‌وه‌یه‌.

دووهه‌م: هێز و ئاستی به‌رزی ده‌سه‌‌ڵاتی سیاسی كورده‌ له‌ ئێراقدا كه‌ ده‌نگێكی جیاوازه‌ به‌ نیسبه‌ت شێعه‌ و سوننه‌وه‌.

ئه‌م دوو روانگه‌یه‌ له‌سه‌ر باشووری كوردستان ره‌وشێكی ئاڵۆزی پێكهێناوه‌، هه‌روه‌ها چه‌ندین شێوازی په‌یوه‌ندی نوێ ی له‌ ناوچه‌كه‌دا چێ كردووه‌.

روانگه‌ی یه‌كه‌م كه‌ هاتنه‌دی واقیعی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی له‌ به‌رچاو گرتووه‌ له‌لایه‌ن و‌ڵاتانی ئێران، توركیا و سووریا و هه‌روه‌ها ده‌سه‌‌ڵاتی ناوه‌ندی حوكومه‌تی ئێراقییه‌وه‌ قه‌بووڵ ناكرێ و به‌م هۆیه‌شه‌وه‌ زنجیره‌ په‌یوه‌ندییه‌كی نوێ ی له‌ ناوچه‌كه‌دا دروست كردووه‌ كه‌ ئامانجه‌كانیان دژایه‌تی كردن، لاوازكردن و تێكشكاندنی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردییه‌، هۆكاری ئه‌م جۆره‌ مامڵه‌كردن و به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ش ( له‌ لایه‌ن و‌ڵات و لایه‌نه‌ ناوبراوه‌كاندا) ده‌گه‌رِێته‌وه‌ بۆ سێ خاڵی سه‌ره‌كی و لێك جیاواز كه‌ بریتین له‌:

یه‌كه‌م: بوونی واقیعی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی و ناوچه‌كه‌یه‌ك به‌ ناوی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، ئه‌گه‌ری پارچه‌بوونی و‌ڵاتی ئێراق و ئاڵۆزیی ره‌وشی ناوخۆیی ده‌سه‌‌ڵاتی و‌ڵاتانی ئێران، توركیا و سووریای داگیركه‌ری له‌ پارچه‌كانی تری كوردستانی به‌دواوه‌یه‌.

دووهه‌م: داخوازی گه‌رِانه‌وه‌ی ناوچه‌ دابرِاوه‌كانی باشووری كوردستان به‌ تایبه‌ت كه‌ركووك و جێبه‌جێ كردنی ماده‌ی 140 له‌ ده‌ستووری ئێراقی, كه‌ پاڵپشتێكی گه‌وره‌یه‌ بۆ هاتنه‌دی ده‌وڵه‌تێكی نه‌ته‌وه‌یی و دامه‌زراندنی حوكومه‌تێكی سه‌ربه‌خۆی كوردی.

سێهه‌م: بوونی هێزی سیاسی – چه‌كداری pkk یه‌ كه‌ له‌باشووری كوردستان نیشته‌جێ یه‌ و به‌رامبه‌ر به‌ ده‌سه‌‌ڵاتی شۆڤێنی و كه‌مالیستی توركیا شه‌رِ ده‌كات و هاوكات له‌گه‌ڵ و‌ڵاتی ئێرانیش له‌ ململانێ دایه‌.

ئه‌م سێ خاڵه‌ فاكته‌رێكی سه‌ره‌كییه‌ بۆ ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ی كه‌ له‌ نێوان ئێران، توركیا و سووریا و لایه‌نی عه‌ره‌بی ده‌سه‌‌ڵاتی ناوه‌ندی ئێراق هاتووه‌ته‌ ئاراوه‌، ئێران وه‌ك پلان رِێژی په‌یوه‌ندییه‌كه‌ و به‌ دژایه‌تییه‌كی نه‌هێنی له‌ به‌رامبه‌ر ده‌سكه‌وتی ئه‌زموونی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی راوه‌ستاوه‌ و و‌ڵاتی توركیاش به‌راشكاوانه‌ دژایه‌تی خوه‌ی ده‌كات ئه‌ویش به‌ بیانووی هه‌بوونی هێزه‌كانی pkk ، توركیا هه‌موو كاتێك (به‌ تایبه‌ت له‌ یه‌ك ساڵی رابردوو) ئه‌و دژایه‌تییه‌ی به‌رامبه‌ر ده‌سه‌‌ڵاتی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان نیشانداوه‌ و ساڵی پار برِیاری پارلمانی ئه‌و و‌ڵاته‌شی له‌سه‌ر بووه‌ وه‌ك پشتگیرییه‌كی یاسایی له‌ و‌ڵاته‌كه‌یدا. بۆیه‌ش به‌ هێرشی سه‌ربازی بۆ سه‌ر خاكی باشووری كوردستان ، ناحه‌زی خوه‌ی به‌رامبه‌ر به‌ ده‌سكه‌وته‌كانی ئه‌م هه‌رێمه‌ نیشانداوه‌، حوكومه‌تی سووریا به‌ هاوكاریكردنی عه‌ره‌به‌كانی نێو خاكی كوردستان و دنه‌دان به‌ توندوتیژی له‌ ناوچه‌ دابرِاوه‌كانی باشووری كوردستان دوژمنایه‌تی خوه‌ی نواندوه‌، و هه‌روه‌ها پاڵپشتی سه‌رجه‌م برِیاره‌كانی هاوپه‌یمانه‌كانی تری ده‌كات كه‌ هه‌رِه‌شه‌ی تێكشاندنی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردی ده‌كه‌ن. جیاواز له‌و سێ و‌ڵاته‌ لایه‌نی تری ئه‌م په‌یوه‌ندییه‌ عه‌ره‌بی شۆڤێنی شێعه‌ و سوننه‌ی ده‌سه‌‌ڵاتی ناوه‌ندی ئێراقه‌ كه‌ هاوكات له‌گه‌ڵ توپبارانكردنی ناوچه‌ سنوورییه‌كان و بناری قه‌ندیل له‌لایه‌ن ئێرانه‌وه‌ و هێرشی سه‌ربازیی توركیا بۆ سه‌ر قه‌ندیل و باشووری كوردستان, به‌ده‌ركردنی برِیاری ماده‌ی 24 ی یاسای هه‌ڵبژاردنی پارێزگاكان به‌ كۆده‌نگی عه‌ره‌به‌كانی نێو پارلمان, پلانی لاوازكردنی ده‌سه‌‌ڵاتی كوردییان گرتووته‌ پێش.

شێوازی دووهه‌می په‌یوه‌ندییه‌كانی ناوچه‌كه‌ گرێدراوی هێزی سیاسی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌ له‌ ئاستی ئێراقدا، هێزی سیاسی كورد به‌ یه‌كگرتوویی خۆیه‌وه‌ له‌ به‌رامبه‌ر پلانه‌كاندا ئاستێكی به‌رزی نواندوه‌ و ته‌نانه‌ت رۆڵێكی گرنگی له‌ موعادیله‌ی سیاسی ئێراقی نوێ هه‌یه‌/هه‌بووه‌.

سه‌نته‌ری ئه‌م چه‌شنه‌ په‌یوه‌ندییانه‌ه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا, حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌ كه‌(په‌یوه‌ندییه‌كان) له‌ چه‌ند به‌شی جیاواز پێكهاتووه‌:

یه‌كه‌م په‌یوه‌ندی كورد و حوكومه‌تی ئیسلامی ئێران.

دووهه‌م په‌یوه‌ندی كورد و عه‌ره‌بستانی سه‌عودی.

هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندی تازه‌ی كورد و توركیا(وه‌ك په‌یوه‌ندی سێهه‌م) یه‌كێكی تر له‌و په‌یوه‌ندییانه‌یه‌ و هه‌رچه‌ند په‌یوه‌ندی لایه‌نه‌ جیاوازه‌كانی حوكومه‌تی ناوه‌ندی ئێراق واته‌ عه‌ره‌بی سوننه‌ و شێعه‌ش له‌ئارادایه‌، و ئه‌م په‌یوه‌ندییانه‌ جیاواز له‌و په‌یوه‌ندییانه‌یه‌ كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ناوچه‌كه‌دا له‌گه‌ڵ هێزی سیاسی كورددا هه‌یه‌.

په‌یوه‌ندی نێوان حوكومه‌تی ئیسلامی ئێران و هێزی سیاسی كورد له‌ باشووری كوردستان

په‌یوه‌ندی نێوان ئێران و هێزی سیاسی باشووری كوردستان خاوه‌ن مێژوویه‌كی كۆنه‌. ئێمه‌ ده‌توانین ئه‌م په‌یوه‌ندییه‌ له‌ سێ قۆناغدا بیبینین.

یه‌كه‌م قۆناغی ده‌گه‌رِێته‌وه‌ بۆ شه‌رِی نێوان حوكومه‌تی به‌عس و حوكومه‌تی ئیسلامی ئێران كه‌ حوكومه‌تی ئیسلامی ئێران به‌ هاوكاری هێزی سیاسی باشووری كوردستان دژ به‌ رژێمی به‌عس شه‌رِی ده‌كرد و له‌م پرۆسه‌ی سه‌ربازییه‌شدا هه‌ر دوو لایه‌ن قازانجیان له‌ په‌یوه‌ندییه‌كه‌یان ده‌برد و ئێران توانی به‌ قۆزتنه‌وه‌ی هێزی سیاسی باشووری كوردستان گوشارێكی زۆرتر بخاته‌ سه‌ر رژێمی به‌عس و پانتایی گورِه‌پانی شه‌رِه‌كه‌ی بۆ به‌رینتر كات.

قۆناغی دووهه‌م ده‌كه‌وێته‌ نێوان ساڵه‌كانی 91 تا 2003، له‌و سا‌ڵانه‌دا باشووری كوردستان تا راده‌یه‌ك له‌ ژێر ده‌سه‌‌ڵاتی به‌عسدا نه‌ما بوو ئه‌ویش به‌ هۆی چاودێری و‌ڵاته‌ یه‌كگرتووه‌كانه‌وه‌ بوو، بۆیه‌ش ئه‌و سا‌ڵانه‌ بازارِێكی ئابووری باش بوو بۆ حوكومه‌تی ئیسلامی ئێران و ئامانجه‌ سیاسییه‌كانی.

قۆناغی سێهه‌م كه‌ گرنگترین قۆناغی په‌یوه‌ندی نێوان ئێران و حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌ له‌ ساڵی 2003 به‌م لاوه‌ ده‌ستی پێكردوه‌. حوكومه‌تی ئیسلامی ئێران له‌م په‌یوه‌ندییه‌دا به‌ شوێن دوو مه‌به‌ستی سه‌ره‌كییه‌وه‌یه‌: یه‌كه‌م مه‌به‌ستی راكێشانی هێزی سیاسی كورد و حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌ له‌ لای ئامانجه‌ سیاسییه‌كانی به‌رامبه‌ر به‌ ئامریكا( كه‌ كورد خۆی وه‌ك هاوپه‌یمانی ئامریكا ده‌زانێت)، دووهه‌م مه‌به‌ست هاوپه‌یمانكردنی لایه‌نی عه‌ره‌بی شێعه‌یه‌ له‌ ئێراقدا.

مه‌به‌ستی یه‌كه‌می ئێران كه‌ راكێشانی هێزی سیاسی باشووری كوردستانه‌، له‌ حاڵێكدایه‌ كه‌ شه‌رِێكی تا راده‌یه‌ك راشكاوانه‌ له‌ نێوان ئێران و ئامریكا له‌ ئێراقدا به‌رِێوه‌ده‌چێ وحوكومه‌تی ئیسلامی ئێران له‌ هه‌موو میكانیزمێك بۆ لاوازكردنی پێگه‌ی ئامریكا له‌ ناوچه‌كه‌دا تێده‌كۆشێ و كوردستان وه‌ك ناوچه‌یه‌كی گرینگ و ستراتژیك بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ به‌كاری دێنێت. ئێران باشووری كوردستان وه‌ك پارچه‌یه‌ك له‌ و‌ڵاتی خوه‌ی ده‌زانێت و ئه‌م بیرۆكه‌ له‌ زۆربه‌ی گوتاره‌ سیاسییه‌كانی سیاسه‌توانان و به‌رپرسانی حوكومه‌تی ئێرانه‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ باسی هاو كولتووری و مێژوویه‌كی كۆنی گرێدراو و هه‌روه‌ها هاوپه‌یمانێتی دژ به‌ رژێمی پاشایه‌تی ئێران و رژێمی به‌عسی ئێراق ده‌كه‌ن.

حوكومه‌تی ئێران به‌ زانست و ئاگایی ته‌واوه‌ به‌ نیسبه‌ت هێزی با‌ڵای سیاسی كورد له‌ ئاستی ئێراقدا و واقیعی بوونی ده‌سه‌‌ڵاتی حوكومه‌تی هه‌رێم ( به‌ چه‌سپاندنی له‌ یاسای نوێ ی ئێراقدا) هه‌وڵی جیددی خۆی ده‌دات كه‌ به‌ گوتارێكی له‌و جۆره‌ ئه‌م هێز و لایه‌نه‌ سیاسییه‌ به‌ جوغرافیایه‌كی ستراتژییكه‌وه‌ و به‌تایبه‌تمه‌ندی ده‌راوسێ بوونه‌وه‌ بۆ لای خۆی راكێشێت، بۆیه‌ش له‌ به‌رامبه‌ر ئامریكادا له‌م گورێس كێشه یه‌دا ململانێ ده‌كات و به‌ نیازه‌ پێگه‌ی ئامریكا له‌ ناوچه‌كه‌دا له‌ق بكا و ئامانجه‌ سیاسییه‌كانی به‌ده‌ست بێنێت.

ته‌وه‌ری دووهه‌م و مه‌به‌ستی دیكه‌ی ئێران له‌ په‌یوه‌ندی له‌ته‌ك حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌گه‌رِێته‌وه‌ بۆ ململانێ ی ده‌سه‌‌ڵات له‌ نێوان لایه‌نه‌ جیاجیاكانی پێكهاته‌ی گۆرِه‌پانی سیاسی ئێراق. حوكومه‌تی شێعه‌ی ئێران ئه‌م قۆناغه‌ی ئێستای ئێراق كه‌ له‌ دوای پرۆسه‌ی ئازادی و رووخانی رژێم ره‌خساوه‌ به‌ هه‌لێك ده‌زانێت كه‌ عه‌ره‌بی شێعه‌ له‌ ئێراقدا به‌ سه‌روه‌ری بگات و ده‌سه‌‌ڵات به‌ده‌ستی لایه‌نی عه‌ره‌بی سوننه‌ نه‌كه‌وێت كه‌ دوژمنێكی سروشتی حوكومه‌تی شێعه‌ی ئێرانه‌. له‌م نێوه‌نده‌دا هاوپه‌یمانكردنی لایه‌نه‌ جیاوازه‌كانی تر له‌گه‌ڵ عه‌ره‌بی شێعه‌دا بۆ به‌رزكردنه‌وه‌ی رێژه‌ی ده‌سه‌‌ڵاتی شێعه‌ مه‌به‌ستێكی گرینگی حوكومه‌تی ئیسلامی ئێرانه‌. و هێزی با‌ڵای سیاسی كورد و حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان گرینگترین فاكته‌ر و هاوپه‌یمان ده‌بێت كه‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵی هه‌بێت و دواتر حوكومه‌تێكی موته‌مایل به‌ خوه‌وی دابمه‌زرێنێت له‌ و‌ڵاتی ئێراقدا.ئه‌مه‌ش له‌و پێناوه‌ دایه‌ كه‌ دوژمنانی سروشتی حوكومه‌تی ئیسلامی ئێران نه‌گه‌ن به‌و ده‌سه‌‌ڵاته‌ گشتگیره‌ی كه‌ سه‌به‌بی كێشه‌ بێ بۆ ئێران.

په‌یوه‌ندی نێوان عه‌ره‌بستانی سه‌عودی و حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان

عه‌ره‌بستانی سه‌عودی وه‌ك زلهێزێكی و‌ڵاتانی عه‌ره‌بی شیوازێكی نوێ ی په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان گرتووه‌ته‌به‌ر به‌ مه‌به‌ستی به‌ربه‌ست كردنی په‌ره‌سه‌ندنی ده‌سه‌‌ڵاتی شێعه‌ له‌ ناوچه‌كه‌ ئه‌ویش له‌ رێگه‌ی ململانێیه‌كی نه‌هێنییه‌وه‌.

باشووری كوردستان به‌ پێكهاته‌یه‌كی ئیسلامی و رێژه‌یه‌كی با‌ڵای سوننه‌وه‌ له‌ ئێراقێكی پارچه‌كراوی ئایینی له‌س نێوان شێعه‌ و سوننه‌دا ده‌ورێكی گرینگی هه‌یه‌ ئه‌م رۆڵه‌ش كاتێك به‌رجسته‌تر ده‌بێ كه‌ ململانێ ی نێوان عه‌ره‌بستانی سه‌عودی و ئێران له‌ ئێراق و ناوچه‌كه‌ له‌ ئارا دایه‌.

بۆیه‌ش عه‌ره‌بستانی سه‌عودی ساڵی رابردوو سه‌كردایه‌تی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانی بۆ و‌ڵاته‌كه‌ی ده‌عوه‌ت كرد و پێشوازی گه‌رم ودۆستانه‌ی لێیانكرد. تا دیسان له‌ رێگه‌ی سیاسه‌تی راكێشانی هێزی سیاسی كورد بۆ لای خوه‌ی، گرینگی، قورسایی و ده‌سه‌‌ڵاتی به‌هێزی كورد له‌ ئێراق زه‌قتر كاته‌وه‌.

یه‌كێكی تر له‌و په‌یوه‌ندییانه‌ كه‌ گرێدراوی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی ناوخۆیی و‌ڵاتی ئێراقه‌. كۆتله‌ جیاوازه‌كانی نێو ده‌سه‌‌ڵاتی ئێراق بۆ گه‌یشتن به‌ سه‌ركردایه‌تی سیاسی له‌ ئاست ئێراق به‌گشتی، پێویستییان به‌ پێكهێنانی هاوپه‌یمانێتی هه‌یه‌ چونكو لایه‌نه‌ جیاوازه‌كان به‌ كورد و شێعه‌ و سوننه‌وه‌ به‌ ته‌نیا توانایی گه‌یشتن به‌ سه‌روه‌رییان نییه‌، هه‌ر بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش لایه‌نی شێعه‌ و سوننه‌ هه‌موو كات هه‌وڵیان داوه‌ كه‌ په‌یوه‌ندی خوه‌یان له‌گه‌ڵ هێزی سیاسی كورد پته‌وتر بكه‌ن.

ئه‌مما په‌یوه‌ندییه‌كی نوێتر كه‌ له‌ یه‌ك مانگی رابردوودا و دوای چه‌ند ساڵ له‌ پرۆسه‌ی ئازادی ئێراق هاتووه‌ته‌ ئاراوه‌، په‌یوه‌ندی نێوان توركیا و حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانه‌. حوكومه‌تی توركیا پێشتر سه‌ركردایه‌تی كوردی پێ قه‌بووڵ نه‌ده‌كرا و ئه‌و ئه‌زموونه‌ی باشووری كوردستانی به‌ فه‌رمی نه‌ده‌ناسی، هۆكاره‌كه‌شی ده‌گه‌رِێته‌وه‌ بۆ ترسی سه‌روه‌ری ئه‌و و‌ڵاته‌ له‌سه‌ر باكووری كوردستان و هه‌روه‌ها كێشه‌ی pkk. هه‌موو كاتێكیش دیدوبۆچوونی حوكومه‌تی توركیا بۆ سه‌ركردایه‌تی هه‌رێمی كوردستان وه‌ك سه‌رۆك عه‌شیره‌یه‌ك بووه‌، به‌‌ڵام له‌م دواییانه‌دا و به‌ هۆی دیپلماسییه‌تی هێزی سه‌ركردایه‌تی كورد توانرا توركیا له‌ دیدوبۆچوونی فاشیستی خوه‌ی پاشه‌كشه‌ پێ بكات ودیداری سه‌ركردایه‌تی كورد له‌ به‌غدا له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی حوكومه‌تی تورك پێك بێت كه‌ له‌ ناخی خۆیدا داننانه‌ به‌ به‌فه‌رمی ناسینی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان.

ئه‌م په‌یوه‌ندییه‌یانه‌ش بێشك گرێدراویی كێشه‌یpkk و هه‌روه‌ها كێشه‌ی كه‌ركووك و توركه‌مه‌نه‌كانی كوردستانه‌ كه‌ توركیا زۆر سه‌رسه‌ختانه‌ و به‌ راشكاوی له‌سه‌ری هه‌ڵسوێستی گرتووه‌ و لێ ی ده‌دوێت.

له‌ وه‌ها دۆخێكدا شایه‌تین كه‌ باشووری كوردستان وناوچه‌كه‌ له‌ چ ئاڵۆزییه‌كی سیاسی دان، هه‌روه‌ها په‌یوه‌ندییه‌ جۆراوجۆره‌ سیاسی و ستراتژیكه‌كانین ده‌بینین وهه‌مووی ئه‌م شتانه‌ به‌ڵگه‌ن بۆ ده‌ور و گرینگی پێگه‌ی سیاسی كورد له‌ باشووری كوردستاندا.بۆیه‌ش ئێمه‌ ده‌بێ له‌ خۆ كه‌م بینی سیاسی له‌م موعادیله‌ سیاسییه‌یانه‌دا خوه‌مان بپارێزن و ده‌بێ باش بزانین كه‌ به‌ هۆی پێگه‌ی ژێئۆستراتژیكی و ژێئۆپۆلێتیكی باشووری كوردستان وهاوكات مه‌زنی هێزی سیاسی كورد له‌ ئاست ئێراق و ناوچه‌كه‌دا رۆڵی گرینگ ده‌تونین بگێرِین. بۆیه‌ش ده‌بێ دیسكۆرسی سیاسیمان له‌ دیسكۆرسێكی ئیحساسی و به‌ستراو به‌ ناسیۆنالیزمێكی سه‌ره‌تایی بۆ دیسكۆرسێكی سیاسی هاوچه‌رخ له‌سه‌ر بنه‌مای عه‌ق‌ڵانییه‌ت و زانسته‌وه‌ بگۆرِین به‌ هه‌مان شێواز كه‌ له‌م یه‌ك ساڵه‌ی دواییدا (سه‌ركردایه‌تی كورد له‌ باشووری كوردستان) توانیویه‌تی تا راده‌یه‌ك خوه‌یان نزیكی ئه‌م جۆره‌ روانگه‌یه‌(سیاسه‌تی هاوچه‌رخ) بكه‌نه‌وه‌ و بێگومان له‌ ئاكامی ئه‌م گۆرِانه‌ دایه‌ كه‌ ئێمه‌ شایه‌تی ره‌وشی هه‌نووكیی و به‌ فه‌رمی ناسینی حوكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان له‌ لایه‌ن توركیاوه‌ بووین.

 

له‌ ژماره‌ی 1ی گۆڤاری كلیل بڵاوبۆته‌وه‌.



بۆچوونه‌کان
بۆچوون بنووسه‌

ناو:  

ئیمه‌یل:  

تێکستی کۆمێنته‌که‌ت  
ژماره 58
بڵاوکراوه‌یه‌کی سیاسی گشتییه، ئۆرگانی ڕاگه‌یاندنی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان ده‌ریده‌کات‌
01 02 03 04 05 06 07 08
سکرتێری گشتی
مصاحبه رادیو و وبسایت کوردانه با آقای عثما جعفری: تلاش برای «حل دموکراتیک» مشکلات روژهلات کوردستان شرکت فعال در انتخابات یا تحریم
سکرتێری گشتیی یەکێتیی دیموکراتی کوردستان بەڕێز کاک عوسمانی جەعفەری پەیامێکی هاوخەمی ئاراستەی کاک محەممەدی حاجی مەحموود سکرتێری گشتی حیزبی سوسیالیست دیمۆکراتی کوردستان دەکات کە دەقەکەی بە شێوەی خوارەوەیە
مافی کۆپی کردن پارێزراوه‌ بۆ سایتی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان 2009 ده‌سپێک l هه‌واڵ l بۆنه‌ و ڕێوڕه‌سم l کۆمیته‌کان l خه‌باتی ئاشتیخوازانه‌ l ئه‌رشیف l ڤیدیۆ l په‌یوه‌ندی